« على بن رئاب » : كوفى و از ثقات بلندمرتبه‌ى اماميّه است . « 1 » شرح حال « محمّد بن مسلم » نيز در روايت قبل بيان گرديد . معناى روايت : امام باقر عليه السلام مىفرمايد : بعد از اتمام نماز ، اگر در صحّت و يا آوردن جزئى از آن شكّ كردى ، بگذر - يعنى به شكّت اعتنا نكن - و نياز به اعاده آن نيست . اين روايت نيز به خوبى بر قاعده فراغ و تجاوز در خصوص نماز دلالت دارد . نكته‌ى قابل توجّه آن است كه مرحوم صاحب وسائل روايت را به صورت « كلّما » نقل كرده است كه عموم زمانى را مىرساند ؛ يعنى هرگاه بعد از اتمام نماز شكّ كردى ، به آن اعتنا نكن ؛ لكن در « تهذيب الأحكام » به صورت « كلّ ما » آمده است كه عموميّت افرادى را مىرساند ؛ يعنى : اگر بعد از تمام شدن نماز در هر چيزى شكّ كردى - شكّ در صحّت و يا شكّ در اتيان جزئى از صلاة - به آن اعتنا نكن . به نظر ما عبارت روايت در « تهذيب الأحكام » صحيح مىباشد نه عبارت « وسائل الشيعة » . 3 ) محمّد بن عليّ بن الحسين باسناده عن محمّد بن مسلم ، عن أبي عبد اللَّه عليه السلام ، أنّه قال : « إن شكّ الرجل بعد ما صلّى فلم يدر أثلاثاً صلّى أم أربعاً وكان يقينه حين انصرف أنّه كان قد أتمّ ، لم يعد الصلاة ، وكان حين انصرف أقرب إلى الحقّ منه بعد ذلك » . « 2 » و رواه إبن ادريس في آخر « السرائر » نقلًا من كتاب محمّد بن عليّ بن محبوب ، عن يعقوب بن يزيد ، عن إبن أبي عمير ، عن محمّد بن مسلم . « 3 » سند روايت : « محمّد بن على بن الحسين » : شيخ صدوق رحمه الله است كه از اكابر و بزرگان فقهاى اماميّه مىباشد ؛ اسناد مرحوم شيخ صدوق به « محمّد بن مسلم » نيز مطابق آن‌چه كه در مشيخه كتاب فقيه ذكر شده ، عبارت است از : شيخ صدوق رحمه الله

--> ( 1 ) - ر . ك : احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 250 ، شماره 657 ؛ محمّد بن حسن طوسى ، الفهرست ، ص 151 ، شماره 375 . ( 2 ) - محمّد بن على بن حسين بن بابويه قمىّ ( شيخ صدوق ) ، من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 332 ، حديث 1027 . ( 3 ) - محمّد بن منصور بن احمد بن ادريس حلّى ، كتاب السرائر ، ج 3 ، ص 614 .